d8a7db8cd8acd8a7d8af d8a7d8aed8aad984d8a7d984 d8afd8b1 d8add8a7d981d8b8d987 d981d8b6d8a7db8cdb8c d8aad988d8b3d8b7 d8aed8b3d8aadaafdb8c 62f41bbfc4f1b

ایجاد اختلال در حافظه فضایی توسط خستگی ذهنی بیشتر از خستگی عضلانی است

خستگی پدیده‌ای است که ذاتاً با عملکرد کلی افراد در ارتباط است. این پدیده که به‌صورت خستگی ذهنی یا خستگی عضلانی مطرح می‌شود، می‌تواند باعث کاهش کارایی، هوشیاری و درنهایت اختلال در عملکرد ذهنی فرد شود. هنگامی‌که افراد برای زمان طولانی در حال انجام کاری هستند به استفاده از عملکردهای شناختی نیاز دارند؛ بنابراین اغلب، خستگی ذهنی را تجربه خواهند کرد که انعکاس آن کاهش عملکرد و انگیزه برای ادامه کار درکنار افزایش در میزان و شدت اشتباهات است.

متخصصان، خستگی را به‌عنوان حالتی ناشی از فشار ذهنی، جسمانی، بیماری و یا کاهش کارآیی عضله یا اندام بعد از فعالیت طولانی‌مدت تعریف می‌کنند. مسیرهای عصبی خستگی جسمانی و ذهنی دارای همپوشانی زیادی هستند. هر دو مورد از سیستم تسهیل‌کننده و مهارکننده عصبی تشکیل شده‌اند. مطالعات نشان داده‌اند فعال شدن سیستم مهاری نه‌تنها باعث افت عملکرد شناختی می‌شود، بلکه با افزایش درک تلاش، انجام کار جسمانی را نیز دچار اختلال می‌کند. تلاش‌های ذهنی طولانی‌مدت می‌توانند باعث فعال شدن قشر کمربند قدامی مغز شوند و خستگی ذهنی را ایجاد کنند. خستگی عضلانی نیز درنتیجه قطع زنجیره رویدادها از سیستم عصبی مرکزی تا فیبرهای عضلانی روی می‌دهد. درواقع پدیده خستگی، به‌طور ذاتی، چندبعدی است.

در خصوص این پدیده، محققانی از دانشگاه شهید بهشتی، مطالعه‌ای را انجام داده‌اند که در آن تأثیر خستگی ذهنی و عضلانی بر حافظه کاری فضایی که از مهم‌ترین ابعاد شناختی انسان است، مورد بررسی واقع شده است.

21 روش برای تقویت حافظه بلند مدت (کاملا علمی و ثابت شده) - هنر فردی

در این مطالعه، تعدادی از دانشجویان پسر ۲۰ تا ۳۰ ساله دانشگاه شهید بهشتی مشارکت داشته و داده‌های مورد نیاز پژوهشگران را از طریق پرسش‌نامه، نرم‌افزار و یک دوچرخه کارسنج فراهم آورده‌اند.

نتایج حاصل از این پژوهش بر اهمیت نقش خستگی ذهنی بر کاهش عملکرد حافظه کاری اشاره دارند. این نوع خستگی مربوط به کارکردهای شناختی و مغزی است و لذا می‌توان نتیجه گرفت که یافته‌ها با رویکرد موسوم به «بالا به پایین» و همچنین با دیدگاه‌های شناختی مانند نظریه «برنامه حرکتی تعمیم‌یافته» منطبق هستند.

در این خصوص، علیرضا فارسی، استاد و پژوهشگر گروه علوم رفتاری و شناختی و فناوری ورزش دانشگاه شهید بهشتی و همکارش می‌گویند: «یافته‌های ما نشان دادند که اثر شرایط خستگی ذهنی بر حافظه کاری معنادار و قابل توجه است و موجب کاهش آن می‌شود. اما شرایط خستگی عضلانی اثر معناداری بر آن ندارد».

به گفته آن‌ها، «حافظه کاری، توانایی عملکرد فرد با بازنمودهای ذهنی است و برای برقراری ارتباط بین دانش قبلی و اطلاعات جدید ضروری است. بررسی‌های ما حاکی از آن هستند که تأثیر فعالیت‌ها و عملکردهای ذهنی مداوم بر حافظه کاری نسبت به خستگی عضلانی بیشتر است».

نتایج این تحقیق، هم از منظر تئوری می‌توانند دانش پایه ما را در خصوص چگونگی خستگی ذهنی و عضلانی بر حافظه کاری بسط دهند و هم از نقطه‌نظر کاربردی می‌توانند خطوط راهنمایی را برای مربیان و افرادی که با تمرینات یا عملکرد شناختی و ذهنی مداوم کار می‌کنند، ترسیم کنند.

این نتایج در قالب یک مقاله علمی پژوهشی در دوماهنامه «شناخت» وابسته به دانشگاه علوم پزشکی کردستان منتشر شده‌اند.

۴۶

پیشنهاد روز